Zmarł Tadeusz Mazowiecki. Czy spocznie obok swoich towarzyszy walki o wspólne idee?


Jacek Kuroń, Bronisław Geremek, Leszek Kołakowski na warszawskich Powązkach. Fot. wg/PCO
Jacek Kuroń, Bronisław Geremek, Leszek Kołakowski na warszawskich Powązkach.
Fot. wg/PCO

W wieku 86 lat zmarł Tadeusz Mazowiecki, ostatni premier PRL i pierwszy premier okrągłostołowego układu. To wtedy ukuto dla podkreślenia zasług tak zwanej opozycji w porozumieniu z komunistami hasło „Wasz prezydent a nasz premier”.

Jako polityk i publicysta zostanie odnotowany w historii Polski wcześniej ludowej a ostatnimi laty okrągłostołowej.

W latach 1948 – 1955 działał w Stowarzyszeniu PAX. W latach 1950 – 1952 był zastępcą redaktora naszelnego „Słowa Powszechnego”. Później mimo deklaracji, że występuje w życiu publicznym jako katolik w imię chrześcijańskiej odpowiedzialności w polityce został skierowany do walki ideologicznej we Wrocławiu.

Współzakładał „Wrocławski Tygodnik Katolików”, w latach 1953 – 1955 był redaktorem naczelnym; wtedy to zasłynął z paszkwilu na biskupa Czesława Kaczmarka.

W PAX atakował prezesa Bolesław Piaseckiego zarzucając mu nie demokratyczne kierowanie stowarzyszeniem i nadmierny lojalizm państwowy i politykę wobec duchowieństwa.

Mazowiecki ma współudział w tworzeniu wielu organizacji i czasopism inteligencji polskiej, w tym katolickiej: Ogólnopolski Klub Postępowej Inteligencji Katolickiej, dwutygodnik „Droga”, warszawski Klub Inteligencji Katolickiej, Więź”. Prezentował poglady lewicowe, szukał dróg dialogu z niekatolickimi intelektualistami niezależnymi od władz.

W PRL-owskim sejmie mandat poselski przypadł mu w III, IV i V kadencji (12 lat). W Sejmie zasiadał w Komisji Oświaty i Nauki oraz Komisji Pracy i Spraw Socjalnych.

W czasie strajków na Wybrzeżu, przybył tam wraz z Bronisławem Geremkiem, obaj weszli w skład głównych doradców Solidarności w strajkujacej Stoczni Gdańskiej, stanął na czele ekspertów. Został powołany na pierwszego redaktora naczelnego „Tygodnika Solidarność”.

W okresie przygotowawczym do zorganizowania okrągłego stołu Tadeusz Mazowiecki został członkiem powołanego Komitetu Obywatelskiego przy Przewodniczącym NSZZ „Solidarność”. Brał aktywny udział w rozmowach przygotowawczych w Magdalence (od pierwszego spotkania we wrześniu 1988 r.)  i później w rozmowach plenarnych Okrągłego Stołu, jako zwolennik porozumienia z PZPR.

Nekrolog z Gazety Wyborczej - 8.11.2013
Nekrolog z Gazety Wyborczej – 8.11.2013

Na pierwszego pookrągłostołowego premiera koalicja: „Solidarności” Lecha Wałęsy, Zjednoczonego Stonnictwa Ludowego i Stronnictwa Demokratycznego – zaproponowała kandydatów: Tadeusza Mazowieckiego, Bronisława Geremka i Jacka Kuronia – wybrano Mazowieckiego.

Jako premier, Tadeusz Mazowiecki przeprowadził transformację gospodarczą wg planu Balcerowicza (później ze względu na jego skutki ekonomiczne nazwanym pętlą Balcerowicza), byłego naukowca Instytutu Podstawowych Problemów Marksizmu-Leninizmu przy KC PZPR.

W sejmowym expose Mazowiecki wyszedł z propozycją odkreślenia „grubą linią” (później popularnie nazywaną grubą kreską Mazowieckiego) przeszłości, co jak sądzono miało oznaczać brak odpowiedzialności nowego rządu za szkody poczynione w gospodarce przez władze komunistyczne. W efekcie doszło nie tylko do pobłażliwości kolejnych rządów dla byłych działaczy PRL i podległych im służb bezpieczeństwa, ale ich wzmocnienia sie poprzez przęjęcie majątku państwowego na zasadach złodziejskiej prywatyzacji; czego efekty były, są i będą jeszcze długo utrudniały życie nad Wisłą.

W pookrągłostołowym Sejmie Mazowiecki zasiadał do 2001 roku tj. w kadencjach I, II i III. Od 2010 doradzał prezydentowi Bronisławowi Komorowskiemu w sprawach krajowych i międzynarodowych.

Więcej znaczących momentów z życia Tadeusza Mazowieckiego w artykule Pawła Sergiejczyka: Kariera „postępowego katolika”.

Na podstawie materiałów ogólnie dostępnych, w tym Wikipedia.pl.

Opracował:

Waldemar Glodek
www.polishclub.org

Przeczytaj również:

POLISH CLUB ONLINE, 2013.10.28 / akt. 2013.11.29

Waldemar Glodek

Autor: Waldemar Glodek