Katarzyna Woynarowska: Panna Maria czyli Ślązacy w Ameryce


Pierwsi-polscy-osadnicy-w-Texasie-rodzina-Moczygebow-1854-fot-TygNiedzielaKs. Leopold Moczygemba (urodzony w 1824 r. w Wielkiej Płużnicy, zmarły w 1891r. w Detroit) nazywany bywa patriarchą Polonii amerykańskiej. Nie był zapewne pierwszym kapłanem rzymskokatolickim, który pojawił się na kontynencie amerykańskim, ale pierwszym, o którym zrobiło się w Stanach Zjednoczonych głośno. Ślązak z pochodzenia i serca, franciszkanin w służbie Chrystusa, kształcony w dalekiej Italii, przybył do USA, mając zaledwie 28 lat w 1852 r. Trafił do półdzikiego wówczas Teksasu, krainy wielkiej urody, ale słabo zaludnionej. Zapewne dlatego przyszło ks. Moczygembie na myśl, by w te rozległe pustkowia sprowadzić rodaków ze Śląska, nękanego wielką biedą. Niektórzy sądzą, że ks. Leopold chciał w ten sposób ocalić polskość w Ślązakach, germanizowanych bezpardonowo przez niemieckiego zaborcę. Jednak przede wszytskim widział on, że w Teksasie ludzie nie bojący się ciężkiej pracy mogą żyć w dobrobycie i spokoju. Opisywał to wszystko w listach do kraju. To, co się zdarzyło później, przeraziło samego ks. Leopolda. Podczas zimy 1854 r. ze statku, który zacumował u amerykańskich wybrzeży, zeszło 200 śląskich chłopów z rodzinami. Ks. Moczygemba lubił jednak takie wyzwania Założył polską osadę o pięknie brzmiącej nazwie – Panna Maria, pierwszą polską parafię z kościołem na amerykańskiej ziemi. Wybrał malowniczą okolicę, w odnogach dwóch rzek, w dopiero co powołanym do życia hrabstwie Karnes, która niektórym romantycznym słowiańskich duszom dziś kojarzy się z mazowiecką równiną. Resztę Ślązaków porozwoził po okolicznych osadach: Bandera i San Antonio.

Tak o pierwszych wrażeniach z Panny Marii pisał przed ponad stu laty pewien emigrant: „Nie mieliśmy żadnej chatki, tylko pole, drzewa, krzaki za ochronę. Po przybyciu stanęliśmy obozem w miejscu, gdzie nie było ani kościoła, ani chateczki, ani żywej duszy. Kiedy ktoś z Amerykanów się pokazał, nie mogliśmy się z nimi rozmówić, jeden się naśmiał, drugi podziwiał i odjechał. Trawa wszędzie była taka wysoka, że ledwo o kilka kroków mógł dopiero dojrzeć jeden drugiego. Wężów grzechotników pełno… Ludzie głodowali, chociaż wielu jeszcze miało pieniądze, ale nie było nic do kupienia; ledwo kto wyszedł z miejsca, już z biedą tylko mógł trafić napowrót. Cośmy wtedy wyżyli nędzy! Złote Śląsko nam się wydało. Pomału przyszliśmy przecie do sposobu obywatelskiego życia. Wielu z nas opuściło niegościnne strony i udało się do północnych Stanów, lub na zarobek do miast”. Proboszczem w Pannie Marii był ks. Moczygemba przez następne dwa lata, czyli do 1856 r. Do odejścia zmusili go ponoć sami chłopi, którzy winili Księdza za suszę, jaka pustoszyła teksańskie pola, gdy tymczasem na Śląsku działo się ekonomicznie coraz lepiej.

(…)

Powyższy fragment pochodzi z artykułu Katarzyny Woynarowskiej “Panna Maria czyli Ślązacy w Ameryce”. Pełny tekst możesz przeczytać na portalu “Niedziela Tygodnik Katolicki” > > > > > tutaj.

Wg/2011-08-19

Źródło: NIEDZIELA Tygodnik Katolicki

Waldemar Glodek

Autor: Waldemar Glodek