Michał St. de Zieleśkiewicz: Drogi Wielkopolan do wolności, ksiądz Piotr Wawrzyniak


Już w trakcie rozbiorów, Prusy i Austria, zamierzały zgermanizować poddbite ziemie polskie , aby uniknąć buntów rdzennej a bitnej Słowiańskiej ludności Polski. Po trzecim rozbiorze Polski, kiedy przestaliśmy istnieć jako państwo, Prusy / Niemcy / zamierzały pozbawić nas Polaków, Wielkopolan, narodowości, tożsamości

W końcu XIX wieku Prusami / Niemcami / zaczął rządzić, premier, kanclerz rzeszy, Otto Eduard Leopold von Bismarck-Schönhausen. To za rządów Otto von Bismarcka, Prusy stały się najpotężniejszym państwem Europy. To on zjednoczył Niemcy po Kongresie Wiedeńskim i dał koronę Fryderykowi Wilhelmowi IV z dynastii Hohenzollernów. Za czasów Otto Bismarcka, nastąpił gwałtowny rozwój przemysłowy Prus. Nadrenia i Śląsk / Polski Śląsk /, należące do Prus to największe ośrodki przemysłowe pracujące na potęgę Prus / Niemiec /. Przynależność Prus do Związku Celnego, do którego nie należała Austria stworzyłu dodatkowe atuty. Z polecenia Otto Bismarcka, Helmut von Moltkę, stworzył nowoczesną armie. Wkrótce wyruszy ona na podbój Europy. Zwycięży Danie, Austrie, Francje. Mając wolne ręce na zachodzie Europy, Bismarck, może powiedzieć o moich rodakach:

Bijcie Polaków tak długo, dopóki nie utracą wiary w sens życia. Współczuję sytuacji, w jakiej się znajdują. Jeżeli wszakże chcemy przetrwać, mamy tylko jedno wyjście – wytępić ich

kardynal, metropolita poznansko-gnieznienski, prymasa Polski Mieczyslawa Halka  Ledochowski herbu Szalawa - wikimedia.orgOtto von Bismarck, stworzył wobec Wielkopolski politykę Kulturkampfu / walka o kulturę / Ograniczenia wpływu kościoła katolickiego, który miał olbrzymi wpływ na życie Słowiańskiej Polski i Polaków. Z jego polecenia aresztowano w 1874 kardynała, metropolitę poznańsko-gnieźnieńskiego, prymasa Polski. Mieczysława Halka Ledóchowskiego herbu Szaława. Tylko dlatego, że nie wyraził zgody na naukę religii w języku niemieckim.

Kardynał, metropolita poznańsko-gnieźnieński, prymas Polski Mieczysław Halka Ledóchowski herbu Szaława. (wikimedia.org)

W tym aspekcie, Bismarck się pomylił, Wielkopolanie, stanęli murem za swoim kościołem katolickim. Reakcją na Kulturkampf, jest powstanie w Wielkopolsce Ruchu Narodowego.

Po dymisji Otto Bismarcka, germanizacja wzmogła się znów po 1894 r., kiedy stworzono Hakatę, Deutscher Ostmarkenverein, Niemiecki Związek Kresów Wschodnich, założony w Poznaniu w roku 1894. Nazwa pochodzi od pierwszych liter nazwisk założycieli: Ferdynanda von Hansemanna, Hermanna Kennemanna, Henryka von Tiedemanna. Ci trzej to obywatele niemieccy o rodowodzie mojżeszowym. Wiekszość administracji Hakaty to żydzi niemieccy.

Ta germańska nacjonalistyczna organizacja przetrwała do I Wojny Światowej.

Hakata miała na celu:

  • Rugowanie, wykupywanie za bezcen ziem od Wielkopolan.
  • Zakaz organizowania zebrań i wieców Wielkopolan.
  • Wspieranie niemieckiego szkolnictwa,
  • Wspieranie niemieckiej administracje, przez zwalnianie z pracy Wielkopolan.
  • Zakaz używania języka polskiego w szkole , sądzie, administracji.

Mottem hakaty w stosunku do Wielkopolan było:

„Stoicie naprzeciw najgroźniejszego, najbardziej fanatycznego wroga dla niemieckiej egzystencji, niemieckiego honoru oraz niemieckiej reputacji na całym świecie: wobec Polaków”.

Rugi pruskie - Konstanty Gorski 1868-1934, wikipedia.orgWładze pruskie w 1887, usunęły język polski ze szkoły.

W 1885 roku usunięto z Wielkopolski 25 obywateli, którym uprzednio zabrano, bądź nie dano obywatelstwa pruskiego tzw. Rugi pruskie.

W 1904 wchodzi w życie ustawa zabraniająca Wielkopolanom, budowy budynków o trwałych fundamentach /vide wóz Drzymały/

W 1908 roku Prusacy wprowadzają w życie ustawę kagańcową, zabraniającą Wielkopolanom używania języka polskiego na zebraniach.

W 1908 roku parlament pruski przegłosował ustawę wywłaszczeniową o przymusowym wykupie gruntów od Wielkopolan.

Rząd pruski, wprowadzał zmianę nazwisk Wielkopolan na nazwiska o niemieckim brzmieniu, pisowni,

Świat nie znał takiego terroru jaki zastosowali Prusacy, Niemcy w stosunku do moich rodaków, Wielkopolan, Polaków.

Tylko naród, który gdzieś po drodze wyzbył się człowieczeństwa może zgotować taki los innemu człowiekowi.

Nie ukrywajmy, plemiona germańskie, szwabskie to dzicz, którą Świat winien zamykać w czymś przypominającym ogrody zoologiczne. Świat powinien, ten germański zezwierzęcony półświatek pozbawić przemysłu, banków. Powinni żyć przez lat 100 może więcej na poziomie ludów pierwotnych w rezerwatach.

Podobna sytuacja się powtórzyła w czasie II Wojny Światowej, kiedy Niemcy na rozkaz Hitlera dwoma dekretami – z 8 i 12 października 1939 r. jednostronnie wcielili zachodnie terytoria Polski do Rzeszy. Wielkopolskę włączyli do III Rzeszy jako kraj Warty, Reichsgau Wartheland, Warthegau. W kraju Warty, Niemcy na niemal wszystkich obiektach umieścili napisy: ” Nur für Deutsche”.

Ksiadz pralat, szambelan papieski Piotr Wawrzyniak - za msz blogmedia24.plWielkopolanie pod rządami Prus od zawsze przygotowywali się do odzyskania niepodległości na drodze zbrojnego powstania narodowego.

Znając historie polskich dyletanckich choć bohaterskich powstań, przygotowywali się do tego jedynego, Powstania Wielkopolan. Najpierw postawili na szeroko zakrojoną agitacje wśród wszystkich warstw społecznych a szczególnie chłopów, wiedząc jaką rolę odegrali w czasie potrzeby grunwaldzkiej. Światli księża, ziemianie, oficerowie, którzy przemaszerowali z armią Napoleona Świat, uczyli chłopów mieszczan, nowoczesnej gospodarki, która dawało bogactwo, które mogło sfinansować zakup broni, sprzętu, odzieży, środków opatrunkowych.

 

Ksiądz prałat, szambelan papieski Piotr Wawrzyniak

 

Wśród wybitnych Wielkopolan był ksiądz Piotr Wawrzyniak, urodzony w połowie XIX wieku w okolicach Śremu. Dokładnie w dniu 30 stycznia w Wyrzece koło Śremu, lat temu sto i siedemdziesiąt przyszedł na Świat ten wielki społecznik, jeden z najwybitniejszych Wielkopolan.

Bank Ludowy w Sremie, ktory bedzie finansowal Powstanie Wielkopolskie - fot za msz blogmedia24.plPo uzyskaniu świeceń kapłańskich w 1872 roku, został wikarym w Śremie. Tam natychmiast włączył się w ruch pracy organicznej. Juz rok później został Prezesem Towarzystwa Przemysłowego, któremu przewodniczył przez lat 25 Dwa lata później zakłada bibliotekę Towarzystwa Oświaty Ludowej. Wspólnie z księdzem Augustynem Szamarzewskim, stworzył Bank Ludowy na zasadach spółdzielczości.


Bank Ludowy w Śremie, który będzie finansował Powstanie Wielkopolskie


Po śmierci księdza Augustyna Szamarzewskiego, stanął na czele Zawiązku Spółek Zarobkowych, które działały niemalże w całym zaborze pruskim. Za prezesury księdza Piotra Wawrzyniaka, Związek Spółek Zarobkowych, czyli banków ludowych, spółdzielczych rozszerzył na Pomorze, Warmię, Mazury i Górny Śląsk. Tworzone przez księdza Piotra Wawrzyniaka Banki Ludowe, udzielające Połakom kredyt na bardzo niski procent, stały się konkurencją dla banków pruskich i zydowskich Za swą społecznikowską działalność, został wybrany posłem do parlamentu pruskiego w którym zasiadał w latach 1894-1898. Kiedy pełnił role posła założył w Berlinie polskojęzyczny „Dziennik Berliński”. Na zaproszenie Polonii Amerykańskiej w 1986 roku pojechał do Stanów Zjednoczonych aby dzielić się swymi osiągnięciami.

Bank Ludowy w Mogilnie - fot msz blogmedia24.pl

 

Bank Ludowy w Mogilnie

 

Kościół katolicki, Papież docenił społecznikowska rolę księdza Piotra Wawrzyniaka. W 1896 roku uzyskał godność arystokratyczną, został wyniesiony dożywotnio jako Szambelan Domu Papieskiego Leona XIII. Rok później tenże sam, Papież Leon XIII nadał mu w wieku 48 lat godność prałata. Po przeniesieniu do Mogilna w 1988 r. zagłada tam Spółdzielnie „Rolnik” która jest konkurencją dla pruskich i zydowskich towarzystw handlowych. Realizując postulaty encykliki „Rerum novarum” Leona XIII założył Katolickie Stowarzyszenie Robotników Polskich.

Jest założycielem bardzo znanego w Zakopanem domu dla księży „Ksieżówka” W 1910 roku zakłada w Mogilnie Spółkę Ziemską.

Od 1908 roku, Był przewodniczącym Wydziału Prawno Ekonomicznego Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk założonego w 1857 roku. którego mottem było „unguibus et rostro” (pazurami i dziobem), Odnosiło się do metod koniecznych dla obrony zagrożonej polskiej kultury i nauki. Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół nauk, było jedyną wyższą uczelnia pod zaborami.

Przeniesienie księdza Prałata do Mogilna w 1988 roku, było wymuszone przez Berlin u Papieża Leona XIII, który nie kochał Polaków, mimo iż Polacy, których nie było na mapach Świata płacili świętopietrze. Prusy za panowania kanclerza Otto von Bismarcka Nie. Dziś nadal płacimy w wysokości 4 miliardów dolarów

Ksiegarnia sw Wojciecha, Poznan - fot. wikimedia.orgOto połajanki dla Polaków, w wykonaniu papieża Leona XIII :

„Wam, którzy zamieszkujecie prowincję Poznańską i Gnieźnieńską, zalecamy ufność w wielkoduszną sprawiedliwość Cesarza, o jego bowiem względem was przychylności i życzliwym usposobieniu osobiście od niego samego powzięliśmy wiadomość.” Caritatis,19 marca 1894.

Ksiądz Wawrzyniak, do końca życia kierował Domem wydawniczym „Księgarnią Świętego Wojciecha” Księgarnia istnieje do dziś w centrum Poznania, przy tym samym Placu, Dziś Plac Wolności 1 (zdjecie obok)

Ksiądz prałat Piotr Wawrzyniak zmarł na atak serca 9 listopada 1910 roku w swym poznańskim mieszkaniu przy ul. Świętego Marcina 69 / ( Am Berliner Tor, Sankt Martin Strasse / . Zgodnie z jego wolą Pochowany w Mogilnie.

Poznan, ul. Swiety Marcin w czasach Ksiedza Wawrzyniaka, fot. za fotopolska.eu

Grob - Pomnik, Mauzoleum ks. P. Wawrzyniaka - fot. za faramogilno.pl

Ulica Święty Marcin w czasach Księdza Wawrzyniaka (po lewej)

Grob – Pomnik, Mauzoleum ks. P. Wawrzyniaka poświęcony przez ks. biskupa St. Adamskiego (postawionego wg. Projektu Stefana Cybichowskiego z Poznania, popiersie wg. Wł. Marcinkowskiego). (po prawej)

 

Trudno jest w kilku zdaniach podsumować tego „króla czynu” jakim był ksiądz prałat Piotr Wawrzyniak. Co by się nie napisało, to ciągle za mało. Przeciętnemu człowiekowi trudno pojąć, jak to jest możliwe, by w czasie 61 lat życia tyle zrobić, podjąć tyle wyzwań i prowadzić je konsekwentnie do celu, i to często równocześnie. Różnie nazywano i nazywa się ks. Piotra. Jedni mówią o „tytanie pracy”, inni o „menedżerze w sutannie”. Jedno jest pewne. Ksiądz Piotr Wawrzyniak powinien pozostać w pamięci każdego Polaka, a już na pewno Wielkopolanina. To on budował podstawy dzisiejszej gospodarki Wielkopolski, która pozytywnie wyróżnia się na tle całego kraju. Wszyscy chcielibyśmy, aby również dziś były takie osoby, jak ks. Piotr. Spółdzielczy Bank Ludowy istnieje w Śremie do dziś, w jego murach istnieje też Towarzystwo Ks. Piotra Wawrzyniaka, które stara się podtrzymywać pamięć o tym wielkim człowieku.

Żydom, którzy na on czas zamieszkiwali Wielkopolskę było bliżej do Prusaków niż Polaków.

Żydzi posądzali naszych Wielkopolskich przodków o antysemityzm, gdyż organizacja polskich instytucji, banków zagrażała żydowskim dilom, interesom, które robili z Prusakami.

Robili interesy z Niemcami i donosili na Polaków.

Pomnik ks pralata Piotra Wawszyniaka - fot za mrbank.com10 listopada 1998 r. w parku miejskim po mszy św. odprawionej w mogileńskiej farze pod przewodnictwem ks. arcybiskupa Henryka Muszyńskiego dokonano uroczystego odsłonięcia i poświęcenia pomnika ks. prałata Piotra Wawrzyniaka.

Pomnik powstał z inicjatywy Społecznego Komitetu Budowy Pomnika Księdza Piotra Wawrzyniaka w 100. rocznicę przybycia księdza do Mogilna.

Autorem projektu rzeźby przedstawiającej siedzącego w fotelu księdza Wawrzyniaka patrzącego w stronę jeziora jest poznański artysta rzeźbiarz Krzysztof Jakubik.

Artysta ten jest również autorem innych projektów pomników, m.in. ks. Piotra Wawrzyniaka w Śremie, Hipolita Cegielskiego w Poznaniu, Armii Krajowej w Licheniu.

W 2000 roku w listopadzie dokonano przebudowy cokołu.

Michał St. de Zieleśkiewicz

* * *

Zrodlo: BLOGMEDIA24.PL – Michał St. de Zieleśkiewicz – blog, 9/11/2012

* * *

Ta droga dziekujemy Panu Michalowi Stanislawowi de Zeleskiewiczowi za wiele interesujacych wpisow na Jego blogu na BLOGMEDIA24.PL Dzieki systematycznemu przypominaniu przez Pana Michala znaczacych partii historii Polski mozemy przypomniec sobie wiele wydarzen I zapoznac sie z tymi ktorych akurat nie znamy. Jeszcze raz dziekujemy Panie Michale!
Redakcja Polish Club Online.

* * *

Zobacz wiecej artykulow tego autora:

POLISH CLUB ONLINE, 2012.11.10

Znalezione w sieci

Autor: Znalezione w sieci

2 comments

Comments are closed.