Prof. Artur Śliwiński: Chrześcijaństwo a hegemonia globalna


EUROPEJSKI MONITOR EKONOMICZNY

Hegemonię globalną, ukierunkowaną na nieograniczone panowanie nad światem, do niedawna uznawano za obsesyjną formę dążenia do władzy, ale to także nie ukazuje prawdziwej natury współczesnych dążeń hegemonistycznych, które usilnie stara się zracjonalizować i wyidealizować.

Prof. dr hab. Artur Śliwiński
Prof. dr hab. Artur Śliwiński

Podobnie, popularne ostatnio wyjaśnienie dążeń hegemonistycznych ludzką chciwością jest uproszczeniem, które utrudnia zrozumienie złożonego charakteru tego szczególnego i groźnego fenomenu.

Najważniejszym elementem hegemonii globalnej jest jej uzasadnienie doktrynalne, tj. neoliberalizm, który ignoruje rzeczywiste stosunki ekonomiczne legalizuje fałszywe zasady polityki społeczno-gospodarczej. W Europejskim Monitorze Ekonomicznym opublikowaliśmy na ten temat wiele artykułów. Możemy również bez trudu wymienić setki innych publikacji podważających założenia doktrynalne neoliberalizmu oraz wskazać na opór stawiany neoliberalizmowi w niektórych krajach.

To jednak nie zmienia sytuacji, ponieważ neoliberalizm nie jest wyłącznie koncepcją teoretyczną, lecz także praktyką ideologiczną i polityczną, z której trudno się wyzwolić. Jest to praktyka zakorzeniona w naukach społecznych, w instytucjach międzynarodowych i krajowych, a także usankcjonowana prawnie i politycznie.

Elementem wiążącym różne aspekty tej praktyki jest fakt, iż jest ona podporządkowana obłędnemu dążeniu do zdobycia nieograniczonej dominacji nad światem. Ten ideowy aspekt neoliberalizmu, wyraża się zwłaszcza w likwidacji wszelkich barier utrudniających ekspansję polityczną i ekonomiczną. Uznanie dążeń hegemonistycznych za racjonalne, naturalne albo konieczne wymaga podtrzymywania ekonomii neoliberalnej i odrzucania nawet najbardziej zasadnej krytyki tez neoliberalizmu. Skoro obecna praktyka jest jak dotąd skutecznym środkiem realizacji tych dążeń, krytyka neoliberalizmu musi być bagatelizowana.

A jednak dążenia hegemonistyczne – panowania nad światem – są wyrazem skrajnego, w istocie rzeczy niszczycielskiego stosunku do rzeczywistości, niezależnie od tego, jak lub przez kogo są uzasadniane. Każde takie uzasadnienie z definicji jest fałszywe, gdyż stawia ludzkość w sytuacji pełnego zniewolenia przez ludzi narzucających jej swoje idee i interesy.

Dążenia hegemonistyczne obejmują wszystkie przestrzenie życia społecznego i gospodarczego, co nadaje tym dążeniom totalitarny charakter.

Zasadniczy problem polega nie na tym, że neoliberalizm zawiera fałszywe założenia, lecz na tym, że zniekształca albo uniemożliwia postrzeganie nowego porządku światowego. Oślepienie wynika nie tyle z łatwowierności, ile z mimowolnego uznania podstaw światopoglądowych, które kryją się pod powierzchnią rozwiązań teoretycznych. Jest to poważny problem, bowiem dotarcie do tych podstaw nie jest łatwe bez dysponowania wiedzą metodologiczną. Tej zaś na ogół brakuje.

Po pierwsze, neoliberalizm ostro ogranicza widnokrąg społeczny zamykając go w wąskim obszarze ekonomii liberalnej. Umiejscowienie na pierwszym planie motywacji ekonomicznych oznacza zepchnięcie lub wyeliminowanie szerokiego repertuaru motywów i dążeń, które zapewniają ludziom szansę wszechstronnego działania i rozwoju. Jest bowiem oczywiste, że niezmiernie rzadko współczesne organizacje i poszczególni ludzie kierują się wyłącznie motywem zysku (wystawiając sobie w ten sposób świadectwo bezmyślności). To niezwykłe zubożenie intelektualne, a także ukryta promocja zgubnych motywacji egoistycznych.

Po drugie, neoliberalizm przejmuje z ekonomii klasycznej dwubiegunowy, sztywny porządek społeczny, wyrażający się w dylemacie „państwo a rynek”. Z jednej strony istnieje hierarchiczna struktura państwa (z charakterystycznymi dla państwa instytucjami), zaś z drugiej strony mechanizm rynkowy. Na tym poziomie toczy się dyskusja na temat roli państwa w gospodarce, w której przedstawiciele neoliberalizmu zajmują skrajne stanowisko antypaństwowe. Dzięki ekspresji cechującej poglądy neoliberalne z pola widzenia ucieka fakt podstawowy, iż tak przedstawiony porządek społeczny jest nie tylko sztuczny i niepełny, lecz ponadto kamuflujący rzeczywisty porządek społeczny. Wszelkie dociekania dotyczące rozpoznania rzeczywistego (a przy tym złożonego) porządku społecznego rozbijają się o rafę ortodoksji ekonomicznej, czyli uniemożliwiają wyłamanie się z podstawowego schematu ideowego ekonomii klasycznej.

A to właśnie rozpoznanie współczesnego porządku światowego, w którym wątpliwa jest zarówno pozycja państwa, jak i pozycja rynku, stanowi zasadniczą trudność na drodze przezwyciężenia obecnego kryzysu systemowego.

Doktryna hegemonii globalnej jest szczególnym rodzajem uzurpacji; ma ona złożony wymiar nie tylko ekonomiczny, lecz również filozoficzny, a przede wszystkim (o czym najmniej się mówi) religijny.

Dążenia hegemonistyczne mają zawsze silny motyw religijny, ponieważ usiłowanie zapanowania nad światem jest próbą zajęcia miejsca Boga Wszechmocnego i ostatecznie – zawierają mniej lub bardziej zakamuflowany motyw satanistyczny. Jest to wymiar antychrześcijański, choć niestety aprobowany przez liczne środowiska chrześcijańskie w imię rzekomych „sympatii politycznych”. Szkoda, że większość ludzi nie tylko okazuje brak zainteresowania tym –wysokim – poziomem wiedzy filozoficznej i teologicznej, lecz z reguły odnosi się podejrzliwie do interpretacji problemów społeczno-ekonomicznych w kategoriach filozoficznych i duchowych.

 

Prof. dr hab. Artur Śliwiński

Zrodlo: Europejski Monitor Ekonomiczny – Европейский Экономический Moнитop – European Economic Monitor , 2014-11-16

Fot. za uiportal.net /  wybór wg.pco

Więcej artykułów  prof. Artura Śliwińskiego na naszym portalu  >   >   >   TUTAJ  .

Na łamach PCO ostatnio opublikowaliśmy trzy fragmenty książki prof. Artur Śliwińskiego „Ekonomia sieci. Jak globalne sieci opętały świat, która niebawem ukaże się w druku. Zachęcamy do zapoznania się z fragmentami książki i upowszęchnienie tej wiedzy wśród przyjaciół.

Ekonomia sieci. Jak globalne sieci opętały świat   >   >   >   Część 1.     Część  2.     Część  3.

O ukazaniu się książki poinformujemy naszych czytelników niezwlocznie. wg/PCO

POLISH CLUB ONLINE2014.12.16

 

Artur Śliwiński

Autor: Artur Śliwiński