W rocznicę komunistycznej zbrodni sądowej na Żołnierzach Wyklętych w Rykach (15.I.1947 r.)


Proces żołnierzy wyklętych w Rykach (15 I 1947 r.)

Krystian Pielacha

 

Obowiązkiem wobec historii i kolejnych pokoleń Polaków jest przywracanie pamięci i oddawanie czci obrońcom naszej Ojczyzny. Jest ich wielu, często zapomniani, nieraz jeszcze nieoczyszczeni z kłamstw poprzedniego zbrodniczego systemu władzy, a także nieznani, bezimienni, o których, że oddali życie w imię wolności, wie tylko sama Ojczyzna.

proces-zolnierzy-wykletych-ryki-15-01-1947
Okładka książki

Świadkiem oddania się dla największych ideałów i zlewiskiem przelanej krwi patriotyzmu jest także rycka ziemia. Aby tego doświadczyć należy się cofnąć do wydarzeń, których kolejna rocznicę mamy możliwość przezywać w obecnych dniach, dokładnie 15 stycznia.

Był to czas, kiedy Polska stał się znów na chwilę wolna, kiedy okupant niemiecki został wypędzony, ale po nim pod przykryciem „sprawiedliwej” władzy przyszedł nowy okupant sowiecki. Od samego początku zaczął on prześladować w całym państwie polskim członków zbrojnego podziemia, których sądził w pokazowych i niesprawiedliwych procesach. W całym kraju organizowano posiedzenia komunistycznych sądów.

Jedna z takich sesji Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie odbyła się 15 stycznia 1947 r. w Rykach, w miejscowym Domu Strażaka. Na ten pokazowy proces przybyli: sędzia por. Jerzy Biedrzycki, oraz ławnicy: kpt. Antoni Pacześniak i kpt. Władysław Przeździecki. Obecni byli równie: prokurator – ppor. Stanisław Zalewski oraz obrońca – mjr. Tadeusz Barabasz. Stanowisko protokólanta pełnił aplikant – chor. Zygmunt Mączyński.

Oskarżonych m.in. o przynależność do Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” przyprowadzono z posterunku MO w Rykach, na który dzień wcześniej zostali przywiezieni z PUBP w Garwolinie. W dniu procesu panował 20 stopniowy mróz. Oskarżonych z posterunku MO pędzono zmaltretowanych i pobitych bez odrobiny szacunku, z poniżaniem. Powiązani byli kablem po dwie osoby do siebie, a drugim związani wszyscy razem. Proces ten jak wszystkie tego typu odbywał się według uprzednio ustalonych i wypróbowanych zasad. Najpierw odczytano fałszywy akt oskarżenia, którego zgodność potwierdził podstawiony świadek. W tym procesie był nim Ryszard Grondkowski „Wulkan”. Niestety dawny żołnierz oddziału Mariana Bernaciaka „Orlika”, a wówczas agent UB. Sądzeni nie mieli możliwości jakiejkolwiek obrony. Do procesu nie dopuszczono obrońców, a im samym odebrano prawo głosu.

Przed procesem prezes WSR wydal zarządzenie o zastosowaniu trybu doraźnego, co oznaczało, ze skazani po wydaniu wyroku nie będą mieli prawa odwołania, a kary mają być wykonane natychmiast.

Wyrok był następujący:

na karę śmierci skazano cztery osoby, byli to:

  • Władysław Warowny,
  • Jan Filipek,
  • Adam Zdrojewski oraz
  • Stefan Kamarek.

Pozostali otrzymali wyroki więzienia:

  • Zofia Grągałówna – 10 lat,
  • Stanisław Madon i Jadwiga Narojczyk – po 6 lat,
  • Kazimierz Filipek – 5 lat oraz
  • Arkadiusz Olek i Bolesław Czerski – po 5 lat w zawieszeniu na 5 lat.

Jeszcze tego samego dnia, 2 godziny później, ok. 17, gdy zmrok już zapadł 4 skazanych wyprowadzono za budynek MO. Powiązani drutem, ubrani tylko w bieliznę doprowadzeni byli na brzeg zamarzniętego stawu i tam zamordowani strzałem w tył głowy. Zwłoki zakopano w bagnie i przysypano cienką warstwą ziemi. W taki sposób rząd komunistyczny postępował z walczącymi o wolność dla Polski.

Ten haniebny czyn nie uległ zapomnieniu, pozostał mocno zakorzeniony w sercach miejscowej ludności. To właśnie rycka społeczność wraz z rodzinami pomordowanych, już na wiosnę tego samego roku, zaczęła coraz bardziej domagać się ekshumacji ciał i godnego pogrzeb.

W tej sprawie, jako przedstawiciele, starania podjęli byli żołnierze oddziału „Orlika” Zygmunt Kultys „Lis” i Zygmunt Wilczyński „Żuk”. Aby ustalić miejsce zakopania zwłok prowadzili wielokrotne rozmowy z funkcjonariuszami w Rykach, Garwolinie oraz Warszawie, lecz nie przyniosły one żadnych rezultatów. Cały czas byli odsyłani, odciągano wydanie im decyzji, a nawet zaprzeczano wszystkiemu. Dopiero jednak podczas kolejnych starań „Lisa” i „Żuka”, gdy posterunek MO w Rykach został otoczony przez miejscową i okoliczną społeczność, funkcjonariusze po telefonicznej konsultacji z przełożonymi z PUBP w Garwolinie, zgodzili się ujawnić miejsce.

Wskazali dokładnie to samo miejsce nad brzegiem stawu. Podążający za nimi ludzie natychmiast zaczęli kopać w ziemi, z której wydobyto cztery ciała zamordowanych, z rękami powiązanymi kablem. Włożono ich do przyszykowanych od dawna trumien i przygotowano do wyznaczonych następnego dnia uroczystości pogrzebowych.

31 lipca w kościele parafialnym pod wezwaniem Najświętszego Zbawiciela odprawiono Mszę św. pogrzebową w intencji zamordowanych, po czym ciała zostały przewiezione na cmentarz parafialny przy ul. Królewskiej i tam pochowane. Na pogrzebie, przy grobie, zgromadziła się duża rzesza mieszkańców z Ryk oraz okolicznych miejscowości, dając w ten sposób wyraz swojej manifestacji patriotycznej oraz nieprzychylności na sposób postępowania władzy komunistycznej.

Częściową, ale już pośmiertną rekompensatą, było uniewinnienie 11 grudnia 1990 r. przez Izbę Karną Sądu Najwyższego, wszystkich skazanych w tym procesie. Rewizja wyroku z 15 stycznia 1947 r. została złożona przez ówczesnego minister sprawiedliwości Aleksandra Bendkowskiego.

tablica-upamiętniająca-nad-Buksą
Tablica upamiętniająca komunistyczną zbrodnię na Polakach walczących o wolność swej Ojczyzny. Fot. za ŚZŻAK im. Mjr. Mariana Bernaciaka „Orlika”

Na upamiętnienie miejsca zbrodni, a także całego wydarzenia 23 czerwca 1991 r., w miejscu dokonanego mordu, obok stawu Buksa, wykonany i poświęcony został pomnik z następującym epitafium:

15.01.1947 r. w tym miejscu w okresie terroru stalinowskiego zostało zamordowanych 4-ech żołnierzy Armii Krajowej 15 pp Wilków; szer. Filipek Jan lat 23, szer. Kamarek Stefan lat 29, szer. Warowny Władysław lat 24, szer. Zdrojewski Adam lat 27 za to, ze walczyli o wolną i niepodległą Polskę. Ku czci zamordowanych, potomnym dla pamięci – koledzy i społeczeństwo 23.09.1991”.

W tych dnia wyrazem naszej wdzięczności i pamięci powinno być nawiedzenie tego niezwykle ważnego dla nas miejsca, zapalenie znicza i krótka modlitwa. Jest to największy dar zadośćuczynieniem dla bohaterów, za ich męczeńską śmierć. Nie była to śmierć dla samych siebie, w obronie własnego życia, ale przede wszystkim za naszą wolność.

Krystian Pielacha

 

Wszystkich pragnących poznać dokładniej okoliczności procesu zachęcamy do lektury książki Krystiana Pielachy „Proces żołnierzy wyklętych w Rykach (15 I 1947 r.)”, Ryki 2010, która w przedstawia losy sądzonych od momentu aresztowania, poprzez śledztwo, egzekucję i aż po dalsze losy skazanych na karę więzienia.

 

Na zdjęciu głównym miejsce stracenia gdzie zakopano ciała Żołnierzy Wyklętych z oddziału „Wilki” mjr. Mariana Bernaciaka „Orlika” po wykonaniu wyroku kary śmierci przez komunistyczny Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie 15 stycznia 1947 r. Foto: Kristian Pielacha.

 

*      *      *

 

W Rykach pamiętano o żołnierzach AK-WiN

Obchody 69 rocznicy procesu komunistycznego w Rykach upamiętnione zostały Mszą św. odprawioną w kościele parafialnym w Rykach. W intencji pomordowanych i skazanych wraz z wiernymi modlił się ks. kanonik Krzysztof Czyrka. Mszę św. poprzedziło wystąpienie prezesa Koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej im. Majora Mariana Bernaciaka „Orlika” w Rykach, Krystiana Pielachy, który przywitał rodziny pomordowanych i skazanych, członków Koła, a także wszystkich zgromadzonych. Po zakończeniu uroczystości zapalone zostały znicze pod pomnikiem AK-WiN, przy krzyżu upamiętniającym miejsce stracenia skazanych, a także na cmentarzu parafialnym przy mogile żołnierzy „Orlika”. W dniu 15 stycznia 1947 r. wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie, na sesji wyjazdowej w Rykach, na karę śmierci zostali skazani: Władysław Warowny „Dąb”, Stefan Kamarek „Kamarek”, Adam Zdrojewski „Adam”, „Sęp” oraz Jan Filipek „Gilza”. Na karę więzienia zostali skazani: Zofia Gągała „Blondynka”, Jadwiga Narajczyk „Celina”, Stanisław Madoń „Lew”, Kazimierz Filipek „Puchacz”, Arkadiusz Olek „Mały” (wyrok w zawieszeniu) oraz Bolesław Czerski (wyrok w zawieszeniu). Galeria zdjęć

Mariusz Pawlak
Sekretarz Zarządu Koła ŚZŻAK w Rykach

Źródło: http://www.rykiak.pl/aktualnosci,182.html , 13 stycznia 2016

 

*      *     *

Haniebny proces 15 stycznia 1947 !!!

Fragment rekonstrukcji tego procesu w wykonaniu członków Stowarzyszenia Tradycji Armii Krajowej, HGH Wigry, Grupy Rekonstrukcji Historycznej Śródmieście oraz Grupy Rekonstrukcji Historycznej Milicji Obywatelskiej i ZOMO.
Kino Renesans w Rykach 19.09.2010

 

Źródło: Cieśla Andrzej – FB, 14 stycznia 2016

 

*      *     *

ONI SKAZALI NA ŚMIERĆ
ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH
ZA WALKĘ O WOLNĄ POLSKĘ


Zebrane dane o funkcjonariuszach Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie orzekających 15 stycznia 1947 roku w Domu Strażaka w Rykach: 

 

JERZY BIEDRZYCKI

s. Jana i Władysławy z d. Włoczewska, ur. 8 czerwca 1914 roku w Warszawie; zmarł 1 lutego 1956 roku w Warszawie;

wykształcenie: Szkoła Powszechna w Warszawie (1920–1924), Gimnazjum w Warszawie (1924–1932), Uniwersytet Warszawski, Wydział Humanistyczny, kierunek filozofia, nie uzyskał dyplomu (1932–1934), Wolna Wszechnica w Warszawie, Wydział Prawno-Ekonomiczny (1937–1939), w 1942 roku ukończył Wydział Prawa na tajnym Uniwersytecie Warszawskim;

praca zawodowa: Więzienie Warszawa-Mokotów, przodownik straży więziennej, prowadził kancelarię więzienną (1937–1942), fabryka Bruhn-Werke Warszawa, pomocnik magazyniera (1944), Spółdzielnia Budownictwa Wiejskiego w Warszawie, inspektor Biura Kontroli (1949–1950), „Beton-Stal” Oddział III Inżynieryjny „Żerań”, naczelnik Wydziału Zaopatrzenia (1950–1951), Zjednoczenie Budownictwa Przemysłowego Nr 1 w Warszawie, Kierownik Wydziału Administracyjno-Gospodarczego (1951), Ministerstwo Budownictwa Przemysłowego, Centralny Zarząd Budownictwa Lądowo-Inżynieryjnego w Warszawie, st. inspektor (1951);

przynależność partyjna i organizacyjna: bezpartyjny;

przebieg służby wojskowej: Szkoła Podchorążych 10 Dywizji Piechoty przy 28 Pułku Strzelców Kaniewskich w Łodzi (1935–1936), Najwyższy Sąd Wojskowy (1945), Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie, sekretarz (1945), Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie, sekretarz (1945–1946), asesor (1946–1947), sędzia (1947–1948), Wojskowy Sąd Rejonowy w Olsztynie, sędzia (1948–1949), przeniesiony do rezerwy (1949);

stopnie wojskowe: podporucznik (1939), porucznik (1945), kapitan (1947);

odznaczenia: Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 (1946), Srebrny Krzyż Zasługi (1947), Odznaka Grunwaldzka (1947).

 

WŁADYSŁAW PRZEŹDZIECKI

s. Stanisława i Marii Celiny z d. Iwanowska, ur. 13 stycznia 1897 roku w Kozłówce, pow. Lubartów, woj. lubelskie; narodowość: polska; obywatelstwo: polskie;

wykształcenie: I–V klasa Gimnazjum w Łucku (1909–1915), VI–VIII klasa Gimnazjum w Moskwie (1915–1917), 12 przyśpieszony kurs w Szkole Artylerii w Leningradzie (1917), w wyniku rozwiązania szkoły wstąpił do 1 Polskiego Korpusu na Wschodzie w Bobrujsku;

praca zawodowa: Szkoła Powszechna w Żytomierzu, kierownik (1918–1919), Technikum Mechaniczne w Skierniewicach, nauczyciel języka rosyjskiego (1950–1953), PZPJ Skierniewice (1953–1954), Technikum Mechaniczne w Skierniewicach, nauczyciel języka rosyjskiego (od 1954);

przynależność partyjna i organizacyjna: nie należał do żadnej partii oraz organizacji;

przebieg służby wojskowej: Szkoła Oficerska Artylerii w Piotrogradzie, uczeń (1917), 2 Bateria 1 Polskiego Korpusu na Wschodzie w Bobrujsku, działowy (1917), Szkoła Podoficerska Artylerii w Rembertowie, uczeń (1919), 7 PAL 7 Dywizji Piechoty w Częstochowie, szef baterii (1919–1920), dowódca plutonu (1920–1921), 26 PAP 26 Dywizji Piechoty, adiutant dywizjonu (1921–1923), dowódca drużyny i oficer zwiadowczy pułku (1923–1927), dowódca plutonu (1927), Szkoła Młodszych Oficerów Artylerii w Toruniu, uczeń (1927), 26 PAP 26 Dywizji Piechoty, dowódca plutonu i adiutant dywizjonu (1927–1928), DOK IV Kutno, oficer przeglądowy koni (1928), 26 PAP 26 Dywizji Piechoty, dowódca baterii (1928–1929), oficer materiałowy (1929–1930), Prokuratura OK IV w Łodzi, uczeń (1930), Woskowy Sąd Rejonowy Skierniewice, oficer sądowy (1930–1932), 26 PAL 26 Dywizji Piechoty, zastępca oficera materiałowego (1932–1935), 1 Dywizjon Artylerii Pomiarów w Toruniu, oficer gospodarczy (1935–1938), 10 Pułk Piechoty 26 Dywizji Piechoty w Łowiczu, oficer gospodarczy (1938–1939), Wojskowa Prokuratura 18 Dywizji Piechoty, oficer śledczy (1945), Wojskowa Prokuratura 1 Dywizji Piechoty, oficer śledczy (1945–1946), Wojskowa Prokuratura Okręgowa w Warszawie, oficer śledczy (1946), Wojskowa Prokuratura 1 Dywizji Piechoty, oficer śledczy (1946–1947), 47 Pułk Piechoty, kwatermistrz (1947), 37 PAL, kwatermistrz (1947–1948), 32 Pułk Piechoty, kwatermistrz (1948–1949), przeniesiony do rezerwy (1949);

stopnie wojskowe: junkier (1917), podchorąży (1917), kapral (1919), podchorąży (1920), podporucznik (1921), porucznik (1923), kapitan (1938), kapitan (1950);

odznaczenia: Krzyż Walecznych (1921), Medal Niepodległości (1928);

inne informacje: brał udział w wojnie 1920–1921, podczas której 8 sierpnia 1920 roku został ranny w walkach nad Bugiem. Jako oficer WP brał udział w Kampanii Polskiej w 1939 roku i został wzięty do niewoli niemieckiej. Przebywał w następujących obozach: obóz przejściowy dla jeńców wojennych w Łodzi (1939), Oflag IV Hoyerswerda (1939), Oflag Norymbergia (1939–1940), Oflag VIIa Laufen (Saufen) (1940), Oflag Branschweig (1940–1941), Oflag Woldenberg IIc (1941–1945). Po powrocie do Polski (w styczniu 1945 r.) zgłosił się 15 lipca 1945 roku jako ochotnik do WP.

 

ANTONI JÓZEF PACZEŚNIAK

s. Franciszka i Zofii z d. Michalak, ur. 4 czerwca 1924 roku w Brześciu; narodowość: polska; obywatelstwo: polskie; pochodzenie: rzemieślnicze;

wykształcenie: Szkoła Powszechna (1930–1937), Gimnazjum Publiczne im. R. Traugutta w Brześciu, ukończył trzy klasy (1937–1940);

przynależność partyjna i organizacyjna: PPR/PZPR od czerwca 1947 roku;

przebieg służby wojskowej: 15 maja 1943 roku powołany do służby w WP; Szkoła Podoficerska 2 Pułku Piechoty 1 Dywizji Piechoty, kursant (1943), Kompania Rusznic Przeciwpancernych 1 Dywizji Piechoty, dowódca drużyny (1943), szef kompanii (1944), zastępca dowódcy kompanii ds. politycznych (1944–1945), 1 BPAL, zastępca dowódcy dywizjonu ds. politycznych (1945–1946), p.o. instruktora propagandy (1946–1947), Wyższa Szkoła Ofic. Pol.-Wych., słuchacz, ocena dobra (1947–1949), Prasa Wojskowa, korespondent redakcji czasopisma „Technika Lotnicza i Astronautyczna” (1949–1950), kierownik Zakładów Graficznych (1950–1952), „Żołnierz Wolności” – redaktor dyżurny redakcji nocnej (1952–1955), zastępca sekretarza redakcji (1955–1957), sekretarz redakcji (1957–1963), WAP, słuchacz (1963–1964), „Żołnierz Wolności” – sekretarz redakcji (1964–1972), zastępca redaktora naczelnego, sekretarz redakcji (1972–1973), zastępca redaktora naczelnego (1973–1985);

stopnie wojskowe: podporucznik (1944), porucznik (1945), kapitan (1946), major (1951), podpułkownik (1955), pułkownik (1966);

odznaczenia: Krzyż Walecznych (1945), Srebrny Medal Zasłużonym na Polu Chwały (1945), Krzyż Virtuti Militari, klasy V (1946), Srebrny Krzyż Zasługi (1946), Medal za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945 (radziecki) (1946), Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 (1946), Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk (1951), Medal za Warszawę 1939–1945 (1951), Brązowy Medal Sił Zbrojnych w Służbie Ojczyzny (1951), Srebrny Medal Sił Zbrojnych w Służbie Ojczyzny (1953), Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955), Złoty Medal Sił Zbrojnych w Służbie Ojczyzny (1958), Złoty Krzyż Zasługi (1958), Medal za udział w walkach o Berlin (1966), Brązowy Medal Za zasługi dla obronności kraju (1967), Srebrny Medal Za zasługi dla obronności kraju (1958), Medal 20-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945 (radziecki) (1972), Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Polonia Restituta (1977), Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Polonia Restituta (1983); Order Czerwonej Gwiazdy (radziecki), Medal 40-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945 (radziecki) (1984);

inne informacje: po wkroczeniu Armii Czerwonej do Zachodniej Białorusi został aresztowany ojciec Franciszek, zaś Antoniego Pacześniaka wraz z matką w kwietniu 1940 roku wywieziono do Kazachstanu, obwód Akmolińsk, rejon Kalininsk, wieś Dobrowolskoje. W Kazachstanie od maja 1940 roku do chwili powołania do wojska w 1943 roku pracował jako pracownik fizyczny w miejscowym kołchozie. Następnie wraz z 1 Dywizją Piechoty przeszedł bitewny szlak od Lenino do Berlina. Biorąc udział w bitwie pod Lenino (12–13 X 1943 r.), został drugiego dnia walk zraniony w obie nogi odłamkiem pocisku moździerzowego. Do 13 marca 1947 roku przebywał w szpitalu. Ponownie ranny podczas forsowania rzeki Odry. Z 1 Samodzielną Kompanią Rusznic Przeciwpancernych brał udział w walkach o Dęblin oraz Berlin (1944–1945). Brał czynny udział w walkach z podziemiem niepodległościowym, organizował referendum ludowe w czerwcu 1946 roku, w okresie przed wyborami parlamentarnymi w 1947 roku pełnił funkcję zastępcy kierownika do spraw polityczno-wychowawczych w Rykach, gdzie uzyskał dobre wyniki w pracy propagandowej.

 

TADEUSZ MIECZYSŁAW BARABASZ

s. Juliana, ur. 7 lipca 1913 roku w Tarnopolu; narodowość: polska; obywatelstwo: polskie; pochodzenie: rzemieślnicze; zmarł 21 stycznia 1971 roku;

wykształcenie: Szkoła Powszechna w: Stanisławów, Kołomyja, Kraków, Wąchock (1919–1924), I Gimnazjum Państwowe w Kołomyi (1924–1931), Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie, Wydział Prawa (1931–1934), (naukę przerwał z powodu śmierci ojca – musiał utrzymywać rodzinę); Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Prawa, (studia licencjackie) (1951–1952), Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Prawa, studia magisterskie (1964–1966);

praca zawodowa: PKP Kołomyja-Śniatyń – robotnik sezonowy, telegrafista (1934–1938); PKP Śniatyń – praktyka dyżurnego ruchu (1938–1939); Kolej Lwowska – Chrypli, dyżurny ruchu (1939–1940); Fabryka Papieru w Działkowcach k. Kołomyi – robotnik; bezrobotny, przebywał w Kołomyi (1941); Koleje Wschodnie – nastawniczy, dyżurny ruchu (1942–1944); Kolej Lwowska – stacje: Kołomyja, Kieman, Oraseni – dyżurny ruchu (1944);

przynależność partyjna i organizacyjna: ZZK Kołomyja, członek (1935–1939); PPR – członek (1946); PZPR – członek (od 1954);

przebieg służby wojskowej: w 1944 roku wstąpił jako ochotnik do WP; Szkoła Oficerów Artylerii w Tomasówce k. Żytomierza – Chełm Lubelski, kursant (1944), 21 Zapasowy Pułk Artylerii, p.o. zastępcy dowódcy batalionu (1944), Centralna Szkoła Oficerów Polityczno-Wychowawczych w Lublinie, p.o. zastępcy dowódcy kompani szkolnej do spraw polityczno-wychowawczych (1945); 14 Samodzielna Bryg. Myśl. Art. Przeciwpancernej – 78 Pułku Myśl. Art. Panc., lektor pułku (1945), 54 Sudecki Pułk Artylerii Lotniczej, zastępca dowódcy dywizjony, lektor pułku, p.o. zastępcy dowódcy pułku ds. polityczno-wychowawczych, zastępca dowódcy pułku ds. polityczno-wychowawczych (1946), 1 Dywizja Piechoty, zastępca szefa wydziału polityczno-wychowawczego (1947); 3 Dywizja Piechoty, zastępca szefa wydziału polityczno-wychowawczego (1947), Zarząd Polityczno-Wychowawczy Wojsk Ochrony Pogranicza, szef wydziału propagandy (1947), 12 Dywizja Piechoty, zastępca szefa wydziału polityczno-wychowawczego (1947–1948), DOKP Lublin, szef delegatury Oddziału IV Szt. Gen. (1948–1950), DOKP Lublin, szef przewozów wojennych (1950–1954), WAK Komisja Wojskowa przy ASG, kursant, ocena dobra (1954–1955), Departament Kadr MON, dyspozycja szefa (1955), DOKP Lublin, szef przewozów wojennych (1955–1971);

stopnie wojskowe: podporucznik (1945), porucznik (1945), kapitan (1946), major (1946), podpułkownik (1952), pułkownik (1958);

odznaczenia: Srebrny Medal Zasłużonym na Polu Chwały (1945), Srebrny Krzyż Zasługi (1945), Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk (1945), Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 (1945), Brązowy Medal Sił Zbrojnych w Służbie Ojczyzny (1951); Srebrny Medal Sił Zbrojnych w Służbie Ojczyzny (1954), Medal 10-lecia Polski Ludowej (1954), Medal za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945 (radziecki), Złoty Krzyż Zasługi (1959), Order Odrodzenia Polski, klasy V (1963), Brązowy Medal Za Zasługi dla Obronności Kraju (1967), Medal Za udział w walkach o Berlin (1968); Złoty Medal Sił Zbrojnych w Służbie Ojczyzny (1969), Srebrny Medal Za Zasługi dla Obronności Kraju (1970);

inne informacje: służbę wojskową odbył w 1938 roku w 53 Pułku Piechoty – Kompani Szkolnej O.N. w Stryju, otrzymując stopień strzelca z cenzusem; w okresie od 1 kwietnia – do 9 maja 1945 roku brał udział jako lektor 78 Pułku Myśl. Art. Panc. w walkach z Niemcami w rejonie: Rothenburg, Niesky, Bautzen; brał udział w akcjach prowadzonych przez Grupę Operacyjną „Wisła”; w okresie przed wyborami parlamentarnymi w 1947 roku pełnił funkcję zastępcy kierownika do spraw polityczno-wychowawczych w Okręgu Wyborczym Nr 5 – Mińsk Mazowiecki (obejmującym powiat Garwolin). Wzorowo wypełniał swoje obowiązki, w tym m.in.: przeprowadzał inspekcje w Sztabach Powiatowych, organizował pracę propagandową oraz uświadamiającą wśród młodzieży i ludności cywilnej, wygłaszał pogadanki i referaty.

 

STANISŁAW ZALEWSKI

s. Andrzeja i Anny, ur. 28 marca 1922 roku w Mieleszynie, pow. Wieluń; narodowość: polska; obywatelstwo: polskie; pochodzenie: robotnicze;

wykształcenie: Szkoła Podstawowa w Mieleszynie, Uniwersytet Poznański, Wydział Prawa (ukończony w 1953);

praca zawodowa: PUBP Wieluń, funkcjonariusz (1945); Szkoła Oficerska MBP w Łodzi (1945–1946); w 1970 wpisany na listę adwokatów Wojewódzkiej Izby Adwokackiej w Warszawie i przydzielony do Zespołu Adwokackiego w Makowie Mazowieckim;

przynależność partyjna i organizacyjna: PZPR (od 1946), ZBoWiD; Związek Prawników Polskich, PZŁ;

przebieg służby wojskowej: Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Warszawie, asesor (1946–1948), oficer śledczy (1948–1950); Wojskowa Prokuratura w Szczecinie i Poznaniu, podprokurator (1950–1954); Naczelna Prokuratura Wojskowa, wiceprokurator (1954–1970), przeniesiony do rezerwy (1970);

stopnie wojskowe: podporucznik (w 1947), (w 1972);

odznaczenia: Krzyż Partyzancki (1946), Złoty Krzyż Zasługi (1959), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Polonia Restituta (1970);

inne informacje: po ukończeniu szkoły podstawowej pracował jako robotnik do września 1939 roku, kiedy to został wywieziony na roboty przymusowe do Rzeszy, skąd zbiegł w 1943 roku. Po powrocie wstąpił do Związku Walki Podziemnej w rejonie Wielunia, gdzie pełnił obowiązki dowódcy patrolu.

 

Opr. na podstawie nadesłanych materiałów
wg/pco


Polish-Club-Online-PCO-logo-1

, 2015.01.13

Materiały nadesłane

Autor: Materiały nadesłane