Prof. Jacek Bartyzel: Na rocznicę Konstytucji 3 Maja


mk-mysl-konserwatywna-logo

 

3maj-ustawa-300x272Do samej w sobie Konstytucji 3 Maja (jak i do tzw. stronnictwa patriotycznego) mam właściwie stosunek ambiwalentny, a już do krańcowej irytacji doprowadza mnie coroczna paplanina o tym, że pierwsza spisana w Europie a druga na świecie – jak by to był powód do dumy; przecież spisywanie prawa to znak, że prawdziwe prawo, niepisane, już nie działa. Jej związek z polską tradycją (co podkreślał m.in. Mickiewicz!) był mocno naciągany, głównie przepaja konstruktywistyczny duch oświecenia, na czele z wydumaną i niemożliwą do spełnienia, a przede wszystkim fałszywą teorią „trzech władz”. Brzydki zapaszek burżujskiego „tiersetatyzmu” też się nad nią unosi – postawienie walorów pekuniarnych mieszczaństwa nad klejnotem szlachectwa ubogiego. Cóż z tego, że przywracała dziedziczność tronu, skoro jeszcze bardziej niż dotąd ograniczała kompetencje króla i czyniła go jedynie szefem władzy wykonawczej. Centralizowała państwa, też na wzór francuskich nacjonalitarystów rewolucyjnych. Na dobrą sprawę tylko jeden jej artykuł winien obowiązywać zawsze – ten o religii rzymskokatolickiej jako panującej i zabronieniu przejścia od niej do jakiejkolwiek innej pod karami apostazji: ciekawe, że tego akurat nikt nie przypomina? Zresztą, nie miejmy złudzeń: masoni, którzy pisali jej tekst, nie wpisali tego rozdziału z gorliwości religijnej, przeciwnie – to było tylko ich „alibi” wobec katolickiego narodu.

 

Czyżbym zatem namawiał do antyrocznicowego „nihilizmu”? Przeciwnie, sam wywieszam flagę, ale z zupełnie innego powodu niż nabożeństwo do tego dokumentu. 3 Maj jest po prostu symbolem; w jego celebrowaniu zapisana jest historia nadziei, pragnień, woli przetrwania, niepodległości, tożsamości. W 3 Maja czcimy to czym on był dla nas przez ponad dwa stulecia – MITEM. Także mitem monarchistycznym. „Szlachetne kłamstwa” są jednak konieczne.

 

Prof. Jacek Bartyzel

 

 

Jacek Bartyzel jest profesorem Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, historyk myśli politycznej, publicysta. Członek Kapituły Nagrody Literackiej im. Józefa Mackiewicza.

 

Przeczytaj więcej opracowań prof. Jacka Bartyzela na naszym portalu   >   >   >   TUTAJ .

 

  • Zdjęcie tytułowe: Jan Matejko – Konsytucja 3 Maja (fragm.) / wybór wg.pco

 

Polish-Club-Online-PCO-logo-22016.05.03

  Podziel się:
Jacek Bartyzel

Autor: Jacek Bartyzel